โครงการราษฎรอาสาสมัครพิทักษ์ป่า (รสทป.)

 

1. ชื่อโครงการ

          โครงการราษฎรอาสาสมัครพิทักษ์ป่า (รสทป.) หรือ “ธงพิทักษ์ป่า เพื่อรักษาชีวิต”

2. หลักการและเหตุผล

          โครงการ รสทป. เป็นโครงการที่ร่วมดำเนินการจัดทำโดยกองทัพภาค กรมป่าไม้ และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เพื่อสนองพระราโชบายของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ที่มีพระราชประสงค์เปลี่ยนแปลงทัศนคติและพฤติกรรมของราษฎรจากผู้บุกรุกทำลายป่า มาเป็นผู้ดูแลรักษาและใช้ประโยชน์จากป่าอย่างยั่งยืนได้ และเมื่อมีการจัดตั้งองค์กรในการดูแลรักษาป่าไม้อย่างได้ผล จะได้รับการพิจารณาให้เข้ารับพระ ราชทาน “ธงพิทักษ์ป่า เพื่อรักษาชีวิต”

3. วัตถุประสงค์

          ถ่ายทอดพระราชปณิธานและความห่วงใยของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ให้ราษฎรมีความเข้าใจ ร่วมกันดูแลป่าไม้เพื่อถวายเป็นพระราชสักการะ เพื่อให้ราษฎรที่เข้ารับการฝึกอบรม มีความรู้ความเข้าใจในระบบนิเวศวิทยา และใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างถูกวิธี เห็นความสำคัญของป่าไม้ ลดการลักลอบตัดต้นไม้ทำลายป่า เพื่อสร้างเครือข่ายการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติให้แพร่หลายยิ่งขึ้น โดยจัดตั้งเป็นองค์กร รสทป. ในการพิทักษ์ป่าไม้ ให้ราษฎรที่เข้ารับการฝึกอบรม มีความรู้ ความเข้าใจ ในกฎหมายป่าไม้ สร้างความเข้าใจให้แก่ราษฎรในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ของรัฐฝ่ายต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพิทักษ์ทรัพยากรป่าไม้ของชาติ

เพื่อให้ราษฎรที่เข้ารับการฝึกอบรม มีความเข้าใจในการดำรงชีวิต สามารถประกอบอาชีพอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างยั่งยืน เพื่อให้กลุ่มราษฎร ชุมชน หรือหมู่บ้านที่เข้ารับการฝึกอบรม ได้รับพระราชทานธง “พิทักษ์ป่า เพื่อรักษาชีวิต” จากสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เพื่อให้เกิดขวัญและกำลังใจ ในการที่จะพิทักษ์ปกป้องผืนป่าที่ร่วมกันปลูกกับ ปตท. ให้ยั่งยืนถาวร เป็นสมบัติอันล้ำค่าของแผ่นดินสืบไป เพื่อยกระดับฐานะจากการได้รับพระราชทานธงพิทักษ์ป่าชั้นที่ 1 เป็นชั้นที่ 2

4. วิธีดำเนินงาน

ประสานงานกับกองทัพภาค กรมป่าไม้ กรมอุทยานฯ ผู้ว่าราชการจังหวัด กองบัญชาการตำรวจ ส่วนภูมิภาค อบต. ผู้นำชุมชน หน่วย งานฝ่ายปกครองและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในแต่ละพื้นที่ เพื่อดำเนินการจัดฝึกอบรม/ สัมมนา หรือรวมองค์กร ๆ เพื่อให้การดำเนินงานของ องค์กร รสทป. มีศักยภาพ ในการดูแลรักษาป่าและกิจกรรมอื่น ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมมากยิ่งขึ้น ทำการประชาสัมพันธ์ และคัดเลือกราษฎร เข้ารับการฝึกอบรม โดยมีจำนวนผู้รับการฝึกรุ่นละประมาณ 100 – 150 คน จัดชุดครูฝึก / วิทยากร ดำเนินการฝึกอบรมตามหลักสูตรของโครงการฯ ดำเนินการจัดตั้งองค์กรมวลชนในระดับพื้นที่ขึ้น เพื่อดูแลรักษาป่าและการป้องกันการลักลอบตัดไม้ทำลายป่า หลังการฝึกอบรม

5. กลุ่มเป้าหมาย

          ราษฎรในหมู่บ้านหรือชุมชนที่อยู่โดยรอบพื้นที่แปลงปลูกป่า จำนวนผู้รับการฝึกอบรมประมาณ 100 - 150 คน/รุ่น

6. รูปแบบการฝึกอบรม

          เป็นกระบวนการฝึกอบรมที่เน้นการเปลี่ยนแปลงทัศนคติของราษฎรที่มีต่อทรัพยากรป่าไม้ โดยเน้นวิชาการการให้ความรู้ 30 % และกิจกรรมเสริม 70 % เพื่อให้เกิดความอ่อนตัวในการ เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของราษฎร ตามความเหมาะสม ของแต่ละพื้นที่และสถานการณ์

7. ผลที่คาดว่าจะได้รับ

          ต้องการให้ “คน” กับ “ป่า” อยู่ร่วมกันอย่างพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน สามารถเปลี่ยนแปลงทัศนคติ และลดความขัดแย้งระหว่างราษฎร กับเจ้าหน้าที่ของรัฐ ผู้ผ่านการฝึกอบรม จะถ่ายทอดทัศนคติที่ดีในการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ไปสู่ญาติมิตร เป็นการจัดตั้งองค์กรมวลชนพิทักษ์ป่าไม้ของหมู่บ้านเป้าหมายที่เข้มแข็ง และแก้ไขปัญหาการทำลายป่า ส่งเสริมให้เกิดและฟื้นฟูสภาพป่าไม้ในโอกาสต่อไป เพื่อให้กลุ่มราษฎร ที่เข้ารับการฝึกอบรม ได้รับพระราชทานธงพิทักษ์ป่าเพื่อรักษาชีวิต จากสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เพื่อสร้างขวัญและกำลังใจในการที่จะพิทักษ์ ปกป้องผืนป่าที่ร่วมกันปลูกกับ ปตท.
 

8. การประเมินผลโครงการ

          คณะกรรมการประเมินผลประกอบด้วยผู้แทนจากสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ผู้แทนจากกองทัพภาคต่าง ๆ และ ผู้แทนของกรมป่าไม้ จะทำการติดตามประเมินผลการปฏิบัติงาน ของกลุ่มสมาชิก รสทป. ที่ผ่านการฝึกอบรมแล้วอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้บรรลุพระราชประสงค์ ดังนั้น โอกาสที่ป่า ซึ่ง ปตท. ได้ดำเนินการปลูกไว้จะอยู่รอดตลอดไป

9. ผู้รับผิดชอบโครงการ

          บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)
          หน่วยงานของกองทัพภาคที่ได้รับมอบหมาย
          หน่วยงานของกรมป่าไม้ ที่ได้รับมอบหมาย
          หน่วยงานของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ที่ได้รับมอบหมาย