ทรงบาดาล (Senna surattensis)

ชื่อพฤกษศาสตร์ 
Senna surattensis

วงศ์
FABACEAE

ชื่ออื่นๆ
ขี้เหล็กบ้าน, ขี้เหล็กหวาน, ตรึงบาดาล

ลักษณะทางนิเวศวิทยา 
พบทั่วไปในแถบเอเซียเขตร้อน เป็นไม้ต่างประเทศ ในประเทศไทยนิยมปลูกเป็นไม้ประดับทั่วไป

ลักษณะทางวนวัฒน์วิทยา  

ลำต้น / เรือนยอด
ทรงบาดาลเป็นไม้พุ่มหรือยืนต้นขนาดเล็ก-กลาง ลำต้นมีความสูงประมาณ 5-10 เมตร  ทรงพุ่มมีการแตกกิ่งก้านสาขามากและแน่นทึบ
ใบ
ใบประกอบแบบขนนก ออกสลับ ใบย่อย 5-10 คู่ รูปไข่หรือรูปไข่แกมขอบขนาน กว้าง 1-2 ซม. ยาว 2.5-4 ซม. โคนและปลายมน หลังใบเรียบ ท้องใบมีขนประปราย ก้านใบสั้น


ดอก
ดอกสีเหลือง ออกเป็นช่อ มี 10-15 ดอก ก้านดอกรวมขนาด 2.5-5 ซม. ดอกย่อยขนาด 2.5-3 ซม. กลีบประดับรูปไข่ขนาด 4-5 มม. ก้านดอกย่อยขนาด 1-2 ซม. กลีบรองดอก 5 กลีบ สีเขียวอมเหลือง กลีบดอก 5 กลีบ เกสรผู้ 10 อัน เป็นหมัน 3 อัน


ผล
ผลเป็นฝักแบน เรียบ กว้าง 1-1.5 ซม.  ยาว 7-20 ซม. เมื่อแก่จะแตกตามตะเข็บ มีเมล็ด 15-25 เมล็ด ผิวมันเป็นเงา กว้าง 4 มม. ยาว 8 มม.

 

การขยายพันธุ์
ใช้การตอนกิ่ง และการเพาะเมล็ด แต่วิธีที่นิยมและได้ผลดี คือ การเพาะเมล็ด โรค ไม่ค่อยมีปัญหาเรื่องโรค เพราะเป็นไม้ที่ทนทานต่อสมควร ศัตรู เพลี้ยต่าง ๆ
การเจริญเติบโต
ทรงบาดาลเป็นพืชที่ต้องการแสงแดดจัด หรือกลางแจ้ง ขึ้นได้ดีในดินทุกชนิด ต้องการปริมาณน้ำน้อยถึงปานกลาง ชอบดินร่วนซุย 

การใช้ประโยชน์
ทรงบาดาลเป็นไม้ยืนต้นที่หาได้ง่าย ขยายพันธุ์และปลูกเลี้ยงก็ง่าย อีกทั้งยังมีความแข็งแรงทนทาน มีอายุยืนนาน สามารถตัดแต่งรูปทรงได้เป็นอย่างดี ออกใบดก ดอกมีสีเหลืองสดใสสวยงาม จึงนิยมปลูกเป็นไม้ประดับ  รากรับประทานใช้ถอนพิษผิดสำแดง(ไข้ซ้ำ) แก้สะอึก เนื่องจากกระเพาะอาหารขยายตัว

ช่วงเวลาออกดอก
ออกดอก ผล ตลอดปี

 

 

แหล่งอ้างอิงข้อมูลและภาพ

กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
ชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย
สวนพฤกษศาสตร์คลองไผ่
Medthai