เลียงผา ผู้ครอบครองพื้นที่สูงชัน ณ แปลงปลูกป่า FPT 49

เลียงผา ผู้ครอบครองพื้นที่สูงชัน ณ แปลงปลูกป่า FPT 49

.

....FPT 49 เขตห้ามล่าสัตว์ป่าป่าเขาภูหลวง ต.ลำนางแก้ว อ.ปักธงชัย จ.นครราชสีมา เป็นอีกตัวอย่างความสําเร็จที่เกิดขึ้นจากโครงการปลูกป่าล้านไร่ ของ ปตท.
.
....นอกจากป่าที่ฟื้นความสมบูรณ์แล้ว รอบผืนป่า สัตว์ป่าต่างๆ ที่เคยมีก็ได้มีบ้านที่กลับคืนความอบอุ่นให้ได้อาศัยด้วยเช่นกัน

......และในปีนี้ ปตท. พบเลี้ยงผาในแปลงปลูกป่า FPT 49 ซึ่งนับว่าเป็นความตื่นเต้นปะปนกับความภูมิใจ เพราะผืนป่าที่เราได้ปลูกผืนนี้ได้เป็นบ้านหลังใหม่ให้กับสัตว์น้อยใหญ่ที่กำลังจะเข้ามาในพื้นที่ของเรา ไม่เว้นแม้กระทั่ง “เลียงผา” เป็นความหมายโดยนัยว่าผืนป่าปลูกแหล่งนี้มีความอุดมสมบูรณ์ทั้งด้านของที่อยู่อาศัยและอาหารอีกทั้งยังสามารถเป็นที่หลบภัยให้กับเจ้าสัตว์ตัวนี้ได้ เนื่องจากเลียงผาทั้งเป็น 1 ใน 15 สัตว์สงวนของไทยและเป็นสัตว์ที่หาตัวจับได้ยาก เพราะอาศัยอยู่ในที่เฉพาะอย่างหน้าผาสูงชัน ซึ่งไม่มีสัตว์ชนิดใดอาศัยอยู่ในพื้นที่นั้นได้ อาจเรียกได้ว่ามันอาศัยอยู่ในอาณาจักรหน้าผาของตนเอง

.

......เลียงผา มีถิ่นอาศัยตามเขาหินปูนและบริเวณหน้าผาชัน มีความเชื่อที่ผิดเกี่ยวกับเลียงผาว่า "น้ำมันเลียงผาเป็นยารักษาโรคได้" ทำให้เลียงผาถูกล่ามากขึ้น และพื้นที่อาศัยลดน้อยลง ส่งผลให้เลียงผามีอัตราการเสี่ยงสูญพันธุ์อย่างมากในปัจจุบัน

 

ลักษณะทั่วไป

......เลียงผามีกลิ่นตัวเหมือนแพะ กลิ่นตัวเกิดจากส่วนนอกของผิวหนัง Lekagul and McNeely (1977) กล่าวว่า ขนที่ปกคลุมตัวของเลียงผาหยาบและไม่หนาแน่น มีส่วนที่เป็นขนอ่อนปะปนอยู่บ้างประปราย (ดูจากตัวอย่างที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทย)

......ขน ตามตัวโดยทั่วไปเป็นสีดำหรือสีเทาเข้ม ขนแผงคอเริ่มตั้งแต่โคนเขาไปจนถึงหัวไหล่โคนเป็นสีขาวปลายขนเป็นสีเทาเข้มหรือสีดำ แต่ขนจะมีสีจางกว่าขนตามแนวสันหลัง ขนที่ขาใต้หัวเข่าลงมาจะมีสีแตกต่างกันไป ตั้งแต่สีดำ สีเทา ไปจนถึงสีน้ำตาลแดง โคนขนจะมีสีจางกว่า

......หาง สั้นและปกคลุมไปด้วยขนสีเทาเข้มบริเวณสันหาง ด้านข้างมีขนสีน้ำตาลแดง ด้านในหางไม่มีขนปกคลุม ขนบริเวณริมฝีปากเป็นสีขาว และที่ขากรรไกรล่างทั้งสองข้างมีขนสีน้ำตาลแดงปะปนด้วยขนสีขาว ส่วนมากจะมีขนสีน้ำตาลแดงและสีขาวบริเวณใต้คอ หูบางและแคบมักจะชี้ตรงขนด้านหลังหูเป็นสีน้ำตาลและปะปนกับขนสีดำด้านในเป็นขนสีขาว

......ขนาด ของตัวแตกต่างกันเล็กน้อยระหว่างเพศผู้และเพศเมีย ทำให้แยกเพศได้ยากเมื่อเห็นในระยะไกล กีบเท้าสั้นและแข็งแรง บริเวณร่องกีบตอนหน้าของขาทั้ง 4 ข้าง จะมีรูเปิดขนาดเล็ก รูเปิดที่ร่องขาหน้าจะอยู่สูงกว่ารูเปิดที่ร่องขาหลังเล็กน้อย

......เขา ของเลียงผามีสีดำ รูปกรวย ส่วนโคนของเขาเป็นคลื่นประมาณ 3 ใน 4 ของความยาว เขาของเพศเมียจะสั้นกว่าเพศผู้ประมาณ 1-2 นิ้ว และค่อนข้างจะเล็กกว่า ประกอบกับส่วนที่เป็นคลื่นมีน้อยกว่า โคนเขาของเพศผู้จะอยู่ชิดกันมากกว่าของเพศเมียเมื่อมองจากด้านตรงหน้า เขาของลูกเลียงผาจะปรากฏเป็นตุ่มใต้ผิวหนังเมื่อเกิดได้ประมาณ 3 เดือน เขาจะยาวประมาณครึ่งหนึ่งของความยาวของหูเมื่ออายุประมาณ 1 ปี และเขาจะยาวประมาณความยาวของหูเมื่อ อายุประมาณ 2 ปี เมื่ออายุมากกว่า 2 ปี เขาจะยาวกว่าความยาวของหู

......การจำแนกเพศ เลียงผาเมื่อมองจากระยะไกล อาจทำได้โดยการสังเกตท่าถ่ายปัสสาวะ  เพศผู้มักจะยืนตรงหรือย่อตัวเล็กน้อย ส่วนเพศเมียมักจะกางขาและย่อตัวส่วนท้ายลงต่ำมากเกือบ ชิดพื้นดิน ในขณะที่ส่วนหางจะชี้ออกข้างนอกตัว

อุปนิสัย

......เลียงผามักออกหากินในตอนเช้ามืดและตอนใกล้ค่ำ มันมักจะกินหญ้าและยอดไม้ในร่มเงา ของไม้พุ่มที่มีหนาม และขึ้นอยู่อย่างแน่นทึบบนสันเขา บางครั้งก็ออกมากินหญ้าตามลาดเขาชัน  

......ในช่วงกลางวัน เลียงผามักหลบไปนอนตามใต้ร่มเงาของก้อนหินบริเวณตีนหน้าผา ในวันที่ มีอากาศหนาวเย็นเลียงผาจะนอนผึ่งแดดอยู่บนหินตามหน้าผาซึ่งล้อมรอบไปด้วยต้นไม้ที่มีหนาม และขึ้นอยู่หนาแน่น ยากต่อการเข้าถึงของสัตว์ป่าหรือมนุษย์ บางครั้งเลียงผาจะนอนพักบนคาคบ ไม้ที่ยื่นออกไปจากเขาลาดชัน  

เมื่อผืนป่าคืนกลับมา….ความอุดมสมบูรณ์จะนำมาซึ่งสิ่งมีชีวิตที่หลากหลาย

เมื่อผืนป่าคืนกลับมา….ความอุดมสมบูรณ์ก็มากขึ้นเกินกว่าประเมินผลได้

เมื่อผืนป่าคืนกลับมา….ธรรมชาติจะตอบแทนเราในแบบที่เราหาซื้อไม่ได้